Ilona Bałdyga

ekspert compliance
radca prawny

Od 2005 jestem związana z rynkami finansowymi i kapitałowymi. Pracowałam dla banków i domów maklerskich oraz wspierałam inne podmioty działające na tych rynkach od strony zapewnienia zgodności ich działalności z wymogami prawnymi i wymogami organów nadzoru.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się!

Awaria CRBR – czy termin jest wydłużony dla wszystkich?

Ilona Baldyga15 lipca 2020Komentarze (0)

Zostawiłeś zgłoszenie wpisu do CRBR na ostatnią chwilę, a tu… awaria!

Wydłużenie terminów z powodu awarii CRBR

W poniedziałek, 13 lipca, mijał termin zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). I dokładnie w tym dniu pojawiły się problemy z systemem informatycznym CRBR. Część użytkowników nie była w stanie wypełnić formularza i wysłać informacji o beneficjentach rzeczywistych. Ministerstwo Finansów opublikowało komunikat, w którym wydłużyło termin do 14 lipca 2020 roku powołując się na wydłużony czas akceptacji zgłoszeń i czasowy brak dostępu do strony www rejestru. Następnego dnia (14 lipca) w kolejnym swoim komunikacie Ministerstwo Finansów wydłużyło termin „do czasu usunięcia trudności”, ponieważ nadal są problemy z systemem CRBR.  Jeśli nie udało Ci się wysłać  zgłoszenia w terminie to pozostają dalsze próby… i śledzenie komunikatów Ministerstwa Finansów…

Czy termin jest przedłużony dla wszystkich?

W obu swoich komunikatach Ministerstwo Finansów opiera się na art. 60 ust. 3 jako podstawie prawnej do wydłużenia terminu przyjmowania zgłoszeń. I tu może być przysłowiowy pies pogrzebany…. Otóż stosując wykładnię literalną przepisu musimy zauważyć, że art. 60 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przewiduje, że w przypadku awarii lub zakłóceń funkcjonowania systemu teleinformatycznego organ właściwy w sprawach rejestru informuje o ich wystąpieniu i usunięciu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. I tak się stało w tym wypadku. Wątpliwości budzi fakt, że przepis art. 60 ust. 3 ma zastosowanie interpretując go literalnie jedynie do spółek, które powstały po 13 listopada 2020 roku! Przepis ten ma bowiem zastosowanie do wydłużenia biegu terminów na wpis do CRBR wskazanych w art. 60 ust. 1, w którym to mowa o terminie 7 dni od dnia wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego – a więc przepis ten dotyczy jasno obowiązków dla spółek, które powstały po 13 października 2019 roku.

Art. 60. 1. Informacje, o których mowa w art. 59, są zgłaszane do Rejestru nie później niż w terminie 7 dni od dnia wpisu spółek wymienionych w art. 58 do Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku zmiany przekazanych informacji – w terminie 7 dni od ich zmiany.

2. Do biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.

3. W przypadku awarii lub zakłóceń funkcjonowania systemu teleinformatycznego organ właściwy w sprawach Rejestru informuje o ich wystąpieniu i usunięciu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W takim przypadku do biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie wlicza się okresu od chwili wystąpienia awarii lub zakłócenia wskazanych w informacji zamieszczonej w tym Biuletynie do chwili zamieszczenia informacji o ich usunięciu.

Dla spółek powstałych przed 13 października 2019 roku przepis art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu przewiduje bowiem wyraźnie 9-miesięczny (do 13 lipca 2020) termin na zgłoszenie beneficjentów do CRBR.

Co ze spółkami wpisanymi do KRS przed 13 października 2019?

Sen z powiek zarządom spółek wpisanych do KRS przed 13 października 2019 roku spędza fakt, że spółka która nie dopełniła obowiązku zgłoszenia informacji, o beneficjentach rzeczywistych w terminie, podlega karze pieniężnej do wysokości 1 000 000 złotych. Jeśli przyjąć restrykcyjną i literalną wykładnię to spółkom tym (jeśli nie zdołały wpisać beneficjentów do rejestru do 13 lipca br.), grozi taka właśnie kara.

Czy spółka, która nie wpisała beneficjentów rzeczywistych do CRBR z powodu awarii może uniknąć kary?

Hm… w tym momencie na pewno należy monitorować funkcjonowanie systemu CRBR oraz komunikaty na stronie Ministerstwa Finansów i wysłać zgłoszenie możliwie najszybciej jak tylko będzie to możliwe. A ponadto należałoby uwzględnić okoliczności, w których termin nie mógł być dochowany – tj. awarię leżącą nie po stronie spółki lecz systemu informatycznego ministerstwa oraz zastosować wykładnię funkcjonalną wskazanych powyżej przepisów art. 60 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Wykładnia funkcjonalna polega na interpretowaniu przepisu w taki sposób aby było to zgodne z celem i sensem jakiemu służyło jego powstanie, i uwzględnienie tego do racjonalnie miało być osiągnięte za pomocą danego zapisu.

W tym wypadku cel jest tak dla nowopowstałych spółek, jak i spółek które zostały wpisane do KRS przed 13 października ubiegłego roku – taki sam, tj. ujawnienie danych o beneficjentach rzeczywistych, a sam obowiązek i dane, które podlegają wpisowi do rejestru ma identyczny zakres. Informacja o zakłóceniach systemu informatycznego została opublikowana zgodnie z wymogami art. 60 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Organ ma możliwość odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej przepisami. Zatem również w wypadku awarii, z którą teraz mamy do czynienia można odstąpić od wymierzania kary za spóźnione zgłoszenie danych do rejestru. Na dzień dzisiejszy żaden komunikat w tym zakresie nie został jednak opublikowany. Jeśli oficjalnie komunikatu w tym zakresie nie będzie to w indywidualnej sprawie można będzie również wnosić o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej uzasadniając ten wniosek odpowiednio.

 

***

Przeczytaj też:

Zgłoszenie beneficjentów rzeczywistych do CRBR

Agent firmy inwestycyjnej – obowiązkowe opłaty

Ilona Baldyga14 lipca 2020Komentarze (0)

Złożenie wniosku o wpis do rejestru agentów firmy inwestycyjnej, a później prowadzenie działalności przez agenta wiąże się z opłatami wymaganymi przez przepisy.

Opłaty wnoszone przez firmę inwestycyjną

Wpis agenta firmy inwestycyjnej do rejestru prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego podlega opłacie skarbowej w wysokości 616 złotych. Opłatę tę wnosi firma inwestycyjna składając wniosek o wpis do rejestru AFI.

Jeśli wniosek składa w imieniu firmy inwestycyjnej jej pełnomocnik (np. radca prawny) to dodatkowo obowiązuje opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.

Opłaty wnoszone przez agenta firmy inwestycyjnej

Po rozpoczęciu działalności jako agent firmy inwestycyjnej musisz pamiętać o corocznej opłacie, w wysokości równowartości w złotych 500 euro (przeliczamy według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP na dzień poprzedzający dokonanie wpłaty).

Każdy agent jest zobowiązany do jej wniesienia na podstawie art. 163 ust. 8 ustawy obrocie instrumentami finansowymi. Jest to opłata z tytułu nadzoru i służy pokryciu kosztów funkcjonowania Komisji Nadzoru Finansowego i jej urzędu.

Termin wniesienia tej opłaty to maksymalnie ostatni dzień trzeciego kwartału danego roku kalendarzowego, za który wnoszona jest opłata.

Opłatę, zgodnie z art. art. 17 ust. 9 pkt 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, trzeba wnieść w pełnej wysokości za rok kalendarzowy, w którym AFI rozpoczął swoją działalność. Jeśli AFI rozpoczął działalność po zakończeniu trzeciego kwartału roku kalendarzowego to opłatę zobowiązany jest wnieść do ostatniego dnia czwartego kwartału.

Terminy wnoszenia opłat określa się na podstawie przepisu §16 rozporządzenia ministra finansów w sprawie opłat na pokrycie kosztów w nadzoru nad rynkiem kapitałowym.

Opłaty na rzecz firmy inwestycyjnej?

Działając jako agent firmy inwestycyjnej nie będziesz  mieć obowiązku wnoszenia żadnych opłat na rzecz firmy inwestycyjnej – przepisy nie przewidują takich opłat.

***

Więcej o Agencie Firmy Inwestycyjnej przeczytasz tutaj>>

Dylematy – czyim agentem zostać?

Ilona Baldyga10 lipca 20203 komentarze

Jeśli czytasz ten post to być może posiadasz portfel klientów, którzy są zainteresowani usługami maklerskimi lub produktami inwestycyjnymi lub takich, którzy już z nich korzystają. Może zastanawiasz się czy, i dla kogo, działać jako jego agent firmy inwestycyjnej (AFI).

Na rynku jest sporo firm inwestycyjnych, pozostających w dużych lub mniejszych grupach kapitałowych lub też działających jako niezależne podmioty. Możesz z nimi współpracować jako AFI niezależnie od tego czy chcesz działać w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, czy też rozszerzyć działalność zarządzanej przez Ciebie spółki lub założyć spółkę dedykowaną działalności agenta firmy inwestycyjnej.

Banki zwykle pełnią rolę agentów firmy inwestycyjnej dla firm inwestycyjnych funkcjonujących w tej samej grupie kapitałowej (przykładem może być choćby Bank Handlowy, który jest agentem firmy inwestycyjnej dla Domu Maklerskiego Banku Handlowego, Bank Ochrony Środowiska, który jest agentem Domu Maklerskiego BOŚ, itd.). Natomiast domy maklerskie funkcjonujące niezależnie działają za pośrednictwem agentów firmy inwestycyjnej funkcjonujących jako spółki lub osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Rozważając firmę inwestycyjną, z którą chcesz współpracować, warto uwzględnić kilka różnych czynników:

Zakres oferowanych przez nią usług i produktów
inwestycyjnych oraz ich jakość

– szeroki wachlarz usług i produktów zawsze wygląda zachęcająco, lecz warto bliżej się z nimi zapoznać by samodzielnie ocenić ich atrakcyjność dla klienta.

Znane, np. bankowe domy maklerskie mogą mieć paletę produktów ograniczoną do swoich własnych, mniejsze za to mogą mieć do zaoferowania niszowe, atrakcyjne dla klientów produkty (np. zagranicznych firm inwestycyjnych niedostępne zupełnie w bankowych domach maklerskich)

Doświadczenie na rynku

– jak długo firma funkcjonuje, jakie były jej dotychczasowe losy (czy np. była przedmiotem przejęcia i z jakiego powodu), kim są osoby zarządzające, zarządzający aktywami, doradcy inwestycyjni, maklerzy  tam zatrudnieni.

Reputację, wiarygodność

– osobom funkcjonującym na rynku kapitałowym na pewno nie trzeba mówić jak istotna jest reputacja i zaufanie do firmy i osób, które w niej pracują.

Ale warto też sprawdzić jaka jest historia relacji danej firmy z organami nadzoru (Komisja Nadzoru Finansowego, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd Ochrony Danych Osobowych), czy w przeszłości lub aktualnie firma otrzymała jakieś kary administracyjne lub były prowadzone wobec niej postępowania i w jakim zakresie – to wszystko wpływa Twoją, jako AFI wiarygodność w relacji z klientami.

Warunki techniczno-organizacyjne,
w tym standardy i procedury wewnętrzne i obsługi klienta

– to są kwestie ważne z punktu widzenia Twojej bieżącej współpracy z firmą inwestycyjną.

Warto zbadać, czy procedury działania są jasne i nie przerzucają zbyt wielu zbędnych zadań na AFI, czy firma oferuje wystarczający zakres szkoleń, z jakich narzędzi pracy można korzystać, czy będziesz mieć łatwy kontakt z prawnikiem lub compliance domu maklerskiego – to są elementy, które będą ułatwiać pracę AFI.

Zasady wynagradzania

– wynagrodzenie AFI może być określone jako stała kwota, w sposób mieszany tj. stała kwota plus wynagrodzenie zmienne, samo wynagrodzenie zmienne (np. uzależnione od zakresu, poświęconego czasu, czy ilości i jakości wykonanych działań).

Jako AFI będziesz mógł współpracować w jednym czasie tylko z jedną firmą inwestycyjną. Zmiana wiąże się z zakończeniem współpracy czyli rozwiązania umowy z jedną firmą, a następnie podpisaniem umowy z kolejną firmą i ponownym przejściem procesu związanego z uzyskaniem wpisu do rejestru AFI prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Oczekiwanie na wpis może trwać od kliku miesięcy do nawet roku. Dlatego warto dobrze rozważyć podjęcie współpracy i jej warunki z danym podmiotem.

Agent firmy inwestycyjnej – kto to jest i kto może nim zostać?

Ilona Baldyga01 maja 2020Komentarze (0)

Agent firmy inwestycyjnej (AFI) to podmiot uprawniony do działania w imieniu i na rzecz firmy inwestycyjnej. Żeby nim zostać trzeba po pierwsze zawrzeć umowę z firmą inwestycyjną, następnie dostosować swój sposób działania (procedury, strukturę) do wymogów prawnych, a w końcu uzyskać wpis do rejestru agentów firm inwestycyjnych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Pamiętaj o kosztach związanych z wpisem do rejestru oraz opłatą roczną.

Agentem firmy inwestycynej może zostać:

  • osoba fizyczna
  • osoba prawna
  • jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej

Dla firm inwestycyjnych współpraca z AFI jest szansą na zaprezentowanie swojej działalności i produktów poprzez dotarcie do  większego kręgu potencjalnych klientów, a jednocześnie obniżenie kosztów świadczenia usług dzięki  posiadaniu zewnętrznej sieci sprzedaży, którą stanowią AFI. Na rynku usług i produktów inwestycyjnych zdobywanie nowych klientów to zadanie niełatwe – w szczególności z uwagi na szczególne obwarowania, zasady dotyczące sprzedaży, a dodatkowo wiele negatywnych wydarzeń i afer, które zadziały się na rynku w ostatnim czasie. Dlatego tak ważne jest dla firm inwestycyjnych posiadanie efektywnej i profesjonalnej obsługi w zakresie pośrednictwa w zdobywaniu klientów. Dla podmiotu, który zamierza zostać AFI, rozszerzenie swojej działalności o pośrednictwo w obszarze usług i produktów inwestycyjnych może być szansą na dostęp ich klientów do unikatowych produktów i usług.

AFI jest specyficznym rodzajem sprzedawcy, czy też kogoś w rodzaju key account managera. Jego rola to nawiązanie kontaktu z potencjalnymi klientami czy klientami, pozyskanie klienta dla firmy inwestycyjnej, a także dalsza jego obsługa, polegająca na utrzymywaniu kontaktu z klientem i wykonywanie zleconych przez firmę inwestycyjną czynności związanych z realizacją usługi dla klienta. Szczegółowy zakres działania AFI określa zawsze umowa zawarta z firmą inwestycyjną, a także udzielone AFI pełnomocnictwo.

A  przechodząc do szczegółów – na podstawie art. 79 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, agent firmy inwestycyjnej może wykonywać czynności:

✔ pozyskiwania klientów lub potencjalnych klientów usług maklerskich, w tym informowania o zakresie usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną lub o instrumentach finansowych będących przedmiotem tych usług

✔ pozyskiwania klientów lub potencjalnych klientów, i informowania o wykonywanych przez firmę inwestycyjną  czynności odpowiadających działalności doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, zakresie tego doradztwa oraz o samych lokatach struktruyzowanych

✔ pozyskiwania posiadaczy lub potencjalnych posiadaczy lokaty strukturyzowanej, w tym informowania o charakterze i zakresie pośrednictwa firmy inwestycyjnej w zawieraniu umowy lokaty strukturyzowanej, w przypadku świadczenia usługi pośrednictwa w zawieraniu takiej umowy

✔   związane z zawieraniem:

  1. umów o świadczenie usług maklerskich,
  2. umów o wykonywanie przez firmę inwestycyjną doradztwa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, lub        umów pośrednictwa firmy inwestycyjnej w zawieraniu umowy lokaty strukturyzowanej
  3. umów lokaty strukturyzowanej wskutek pośrednictwa firmy inwestycyjnej

✔   umożliwiające realizację umów:

  1. o świadczenie usług maklerskich, w szczególności polegające na przyjmowaniu zleceń  nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, odbieraniu innych oświadczeń woli klienta dla firmy inwestycyjnej, udostępnianiu lub przekazywaniu klientowi informacji związanych ze świadczonymi na jego rzecz usługami maklerskimi
  2. pośrednictwa firmy inwestycyjnej w zawieraniu umowy lokaty strukturyzowanej, oraz umów o wykonywanie przez firmę inwestycyjną czynności odpowiadających działalności doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, w tym polegających na przyjmowaniu oświadczeń woli klienta dla firmy inwestycyjnej oraz udostępnianiu lub przekazywaniu klientowi informacji związanych z realizowanymi umowami.

 

Zgłoszenie beneficjentów rzeczywistych do CRBR – pamiętaj o terminie !

Ilona Baldyga01 kwietnia 2020Komentarze (0)

Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu od 13 października 2019 roku spółki są zobowiązane do zgłaszania informacji o swoich beneficjentach rzeczywistych do  Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR).

Do CRBR zgłaszamy beneficjentów spółek:

✔ jawnych

✔ komandytowych

✔ komandytowo-akcyjnych

✔ z ograniczoną odpowiedzialnością,

✔ prostych spółek akcyjnych (od 1 marca 2021 roku)

✔ akcyjnych (za wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych)

Obowiązek zgłaszania beneficjentów rzeczywistych nie dotyczy jednoosobowych działalności gospodarczych ani też wspólników spółki cywilnej.

Zgłoszenie wypełnisz elektronicznie w formularzu znajdującym się na portalu podatkowym gdzie należy wybrać: Rejestr CRBR -> Utwórz zgłoszenie.

Informacje podlegające zgłoszeniu do CRBR obejmują dane identyfikacyjne spółki oraz dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki, tj.:

✔  imię i nazwisko

✔  obywatelstwo

✔  państwo zamieszkania,

✔  numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL

✔  informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Zgłoszenie mogą podpisać jedynie osoby uprawnione do reprezentacji.  Zgłoszenie pospisuje się zgodnie z zasadami reprezentacji (czyli jeśli reprezentacja jest jednoosobowa – jeden członek zarządu, gdy reprezentacja jest łączna to zgodnie z zasadami np. dwaj członkowie zarządu). Zgłoszenia nie może podpisać pełnomocnik, natomiast dopuszczalne jest podpisanie go przez prokurenta jeśli jest on umocowany do reprezentacji spółki.

Podpis składamy przy użyciu ePUAP lub podpisu kwalifikowanego. Doradzam zachować potwierdzenie złożenia podpisu i dla pewności warto sprawdzić czy nasze zgłoszenie jest widoczne i zapisane w rejestrze – można to zrobić bezpośrednio na stronie CRBR. Nasi beneficjenci powinni być widoczni w rejestrze już kilka minut po dokonaniu wpisu. 

Zgłoszenia dotyczące spółek wpisanych do Krrajowego Rejestru Sądowego (KRS) przed 13 października 2019 roku zobowiązani jesteśmy wysłać do 13 lipca 2020 roku, a w przypadku spółek wpisanych do KRS po dniu 13 października 2019 roku – zgłoszenia musimy dokonać najpóźniej w ciągu 7 dni od wpisu spółki do KRS. Zgłoszenia do CRBR nie podlegają opłatom i składane są, przez osoby je podpisujące, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.

Rejestr CRBR jest jawny, tj. każdy ma dostęp do danych w nim zawartych bezpłatnie, a przetwarzanie w nim danych nie wymaga wiedzy osób, których te dane dotyczą.

Pamiętajmy, że w przypadku zmiany przekazanych do CRBR informacji nt. beneficjentów rzeczywistych spółka ma obowiązek zgłosić zmianę do CRBR w ciągu 7 dni roboczych (nie liczymy sobót i dni wolnych od pracy) od zaistnienia zmiany. Zalecam wcześniejszą konsultację z kancelarią co do terminu zgłoszenia danej zmiany w CRBR gdyż termin 7-dniowy liczy się w zależności od danej sytuacji – albo od momentu zaistnienia zmiany (np. od daty powołania członka zarządu) albo od momentu wpisu zmiany w KRS (gdy taki wpis ma charakter konstytutywny).

***

Przeczytaj też:

Agent firmy inwestycyjnej – kto to jest i kto może nim zostać?

Dylematy AFI – czyim agentem zostać?

Następne wpisy →